Schaamte: Brandstof voor agressie en geweld

De terreur van schaamte; Brandstof voor agressie - "Het boek is een aanrader voor mensen in beleid en politiek, eenuitdaging om naar geweldsmechanismen te kijken vanuit een ander gezichtspunt dan tot dusverre gebruikelijk. VNG Magazine, 2007.

De terreur van schaamte; Brandstof voor agressie – “Het boek is een aanrader voor mensen in beleid en politiek, een uitdaging om naar geweldsmechanismen te kijken vanuit een ander gezichtspunt dan tot dusverre gebruikelijk. VNG Magazine, 2007.

De terreur van schaamte: Het gedachtegoed dat wordt uit­eengezet is een stel­lingname te­gen de ‘culturalisering’ van ge­weld. Dit betreft de aanhou­dende ten­dens om ge­weld – bijvoorbeeld, uit de islamitische naar de Westerse wereld – hoofd­­­za­kelijk of zelfs exclusief toe te schrij­ven aan de culturele en/of religieuze achter­grond van de betreffende Arabisch-islamitische actoren. Dit is een alleszins eenzijdige benadering, daar we onvoldoende rekenschap geven van onze ‘autochtone natuur’, waaronder ken­mer­ken­de eigen­schap­pen van ons emotionele huishouden.

Zo­als de titel al suggereert wordt hier een gedetailleerde ana­lyse aangereikt van het schaam­­­te­­fenomeen. Dat is tot nu toe sterk verwaarloosd bij onderzoek naar ge­­weld en ande­re vormen van ernstig sociaal afwijkend gedrag, terwijl het feitelijk als crimogene factor on­derkend zou moeten wor­den. Er is namelijk een betrekkelijk di­recte lijn te trekken tussen ‘schaam­­te’ en ‘geweld’. Die lijn heeft zelfs een causaal karakter: schaamte veroorzaakt, on­der bepaalde voor­waarden, vormen van zeer agressief gedrag. Tot de meest significante voor­­waarden behoren ernstig gemankeerde mogelijk­heden zich op reguliere wijze sociaal-emo­tioneel ge­bor­gen te weten in het heden (het gemis aan a sense of belonging) én het ont­breken van duur­­zame toekomst­ver­wach­tingen.

Hoewel ‘schaamte’ wél in toenemende mate ter sprake wordt gebracht – onder meer in re­la­tie tot terroristisch geweld uit de islamitische wereld – wordt de reikwijdte van het schaam­­te­fe­nomeen nauwelijks onderkend. Die reikwijdte krijgt hier nadere invulling. Uit het (ex­­pe­ri­mentele) onderzoek dat beschikbaar is en dat hier wordt aangehaald, wordt het aan­ne­­me­lijk dat de aangereikte verklaringsgrond een substantiële invloed heeft bij het ont­staan van uiteenlopende realisaties van ge­weld, dwars door alle culturen en sociale lagen heen.

De terreur van schaamte is in herdruk weer beschikbaar.
Te downloaden de paper  ‘Schaamte: Brandstof voor agressie en geweld’, Mozaïek van Culturele Criminologie; gepresenteerd op het 1ste Nederlandse congres over culturele criminologie, 28/9 juni 2007, Universiteit Utrecht.
Voor de paper, zie pdf hierna.
In gewijzigde vorm verscheen de tekst onder de titel ‘Geweld wil schaamte lozen’ in Groepen; Tijdschrift voor groepsdynamica & groepspsychotherapie, jrg. 2 (oktober 2007), pp. 56-69.

Download (PDF, 663KB)

Dit bericht is geplaatst in Agressiebeheer & veiligheid, Nieuws met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.